درس هشتم : عبداللَّه بن عبّاس : منزلت ابن عباس عبداللَّه بن عباس بن عبدالمطلب پسر عموى پيامبر اكرم ( ص ) و امير مؤمنان على ( ع ) است . وى سه سال قبل از هجرت در شعب ابوطالب متولد شد و مادر او « لبابه » دختر حارث و خواهر « ميمونه » همسر پيامبر اكرم ( ص ) است . ابن عباس در ادب ، شعر و لغت نيز صاحب نظر بود ، و محققان و جويندگان هنر و ادب ، وى را دريايى خروشان از فضل و كمال مىيافتند و خود را از سرچشمهء دانش بى كران او سيراب مىكردند . وسعت دانش او بقدرى بود كه وى را « حبر الامّة » يعنى دانشمند امت خوانده‌اند . « 1 » او در كوچكى همراه رسول خدا ( ص ) بوده و احاديث زيادى از آن حضرت روايت كرده است . ابن عباس نزد همه خلفاى معاصر خود مورد احترام و از جايگاه بلندى برخودار بود و سخنش نزد ايشان اعتبار داشت . آنان دربارهء مسائل گوناگون كشور ، مشورت ابن عباس را فراموش نمىكردند و با وى به رايزنى و چاره انديشى مىپرداختند . « 2 » ابن عباس در علوم قرآن و تفسير سرآمد ديگران بود . خودش مىگويد : حضرت على ( ع ) مرا آموزش داده . . . و علم من از دانش اوست و علم همه اصحاب محمّد ( ص ) در كنار علم على ( ع ) مانند قطره‌اى است در درياهاى هفتگانه . « 3 » رفت و آمد زياد او از خردسالى به منزل پيامبر ( ص ) ، سبب شد تا روزى كه آب وضوى پيامبر ( ص ) را آورد ، مورد دعاى آن حضرت واقع شود كه فرمود :

--> ( 1 ) . تنقيح المقال ، ج 2 ، ص 191 . ( 2 ) . اعلام ، زركلى ، ج 4 ، ص 228 ( 3 ) . امالى ، شيخ مفيد ، ص 236